Шалқар ауданында шағын және орта кәсіпкерліктің даму көрсеткіштері

Шалқар ауданында 2012 жылы шағын және орта кәсіпкерліктің даму көрсеткіштері.
Ауданның қалыпты дамуының негізгі көрсеткіші шағын кәсіпкерлікті дамыту болып табылады.
2012 жылы 1574 кәсіпкерлік субьектілері тіркелді, оның заңды тұлғасы – 54, жеке тұлға – 1520, ал оларда жұмыс жасаушылардың саны 9 531-ге жетті, өндірілген өнім және көрсетілген қызмет көлемі 13 895,0 млн.теңгені құрады, өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда субьектілер саны 138-ге (109,4 пайыз), жұмыс жасаушылар саны 189-ға (102, пайыз) артты.
Есепті мерзімде 206 жеке кәсіпкерлер тіркеліп, 90 жеке кәсіпкерлер есептен шығарылды.
«Ауыл шаруашылығын қаржылай қолдау қоры» АҚ-ның Ақтөбе филиалы арқылы мал өсіруге, басқа да іспен айналысуға ниет білдірген 21 адамға 18,8 млн.теңгеге, «Сыбаға» бағдарламасы арқылы 11 адамға 68,6 млн. теңгеге, «Шалқар жайлауы НС ЖШС-і» арқылы 13 адамға 111,8 млн. теңгеге, «Шалқар-несие» шағын несие ұйымы арқылы 42 адамға 26,6 млн.теңгеге, «Ақ-Жанат» шағын несие ұйымы арқылы 5 адамға 1,6 млн.теңгеге несие берілді.
Жыл басынан бері 8 наурыз-халықаралық әйелдер күніне арналған әйел-кәсіпкерлер арасында «Қазіргі таңдағы әйелдердің қоғамдағы ролі» тақырыбында дөңгелек үстел, «Бизнестің жол картасы - 2020» бағдарлама шеңберінде мемлекеттік қолдау құралдары бойынша және шағын кәсіпкерлік салаларын несиелендіру тақырыбында семинар-кеңестер өтіп тұрады. Семинар – кеңестер облыстық кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасының, «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қорының», «Бизнес орталық» қоғамдық қорының, «Ақтөбеагросервис» ЖШС-і, «Ақтөбе ауыл микрокредит» шағын несие ұйымдарының қатысуымен өтіп, онда кеңеске қатысушылар көкейдегі сауалдарын қойып, көптеген мағлұматтар алып, облыс бойынша алынып жатырған шаралармен, меншікті бизнес құру, маркетинг, адами ресурстарды басқару, бизнесті жүргізудің заңды негіздері, қаржы және салық салу бойынша оқытуды қамтиды. Аталған семинар-оқулар өз жалғасын табуда. Қысқа мерзімді оқу үдерісінде жаңадан бастаушы кәсіпкерлерге кәсіпкерліктің негіздері бойынша оқу материалдары, құрылтай құжаттарын, үлгі бизнес-жоспарларды, техникалық-экономикалық негіздемелерді, кредит алуға арналған құжаттарды, сондай-ақ сала бойынша маркетингтік зерттеулердің есептерін қамтитын құжаттардың стандартты пакеті берілді. Тренингке 37 ісін жаңадан бастаушы кәсіпкерлер қатысып, сертификаттар берілді.
Жалпы «Бизнестің жол картасы - 2020» Бағдарламасы бойынша жобаларды ұсынуда Шалқар ауданы белсенділік танытуда. Атап айтсақ, Бағдарламаның бірінші бағыты: жаңа бизнес бастамаларды қолдау аясында 2012 жылы Шалқар ауданы бойынша жеке кәсіпкер Жулаев Даулетжан жұмыс жасап тұрған «Ынтымақ» жиhаз жасау цехына «Газель» автокөлігін сатып алды. Алдағы уақытта тағы да 4 жобаны іске асыру жоспарлануда. Олар: 1) жеке кәсіпкер Маханов Жайсанбектің Шалқар қаласында құрылысы аяқталған көлік құралдарына техникалық қызмет көрсету орталығына инженерлік желілерді тарту, (су, газ желілерін жүргізу, жол құрылысы), 2) жеке кәсіпкер Төлеуова Гулнараның Шалқар қаласынан «Балбөбек» балаларға арналған ойын-сауық кешенінің құрылысы, 3) жеке кәсіпкер Нованов Русланның ағаш өңдеу шеберханасына құрал-жабдықтар алуы, 4) «Қайнар» шаруа қожалығының Шалқар қаласында орналасқан жылыжай кешеніне жылу жүргізуі.
«Бизнестің жол картасы - 2020» Бағдарламасын жүзеге асыру, Бағдарлама шарттарын түсіндіру және жобаларды ұсыну бойынша жұмыстар әрі қарай өз жалғасын табады.
«Ақшат –Ақтөбе» ЖШС-і Біршоғыр елді мекенінен құны 450,0 млн.теңге құрайтын қиыршық тас өндіретін зауыт құрылысын 2012 жылы бітірді. Алғашқы кезеңде 80-ге тарта жұмысшы-қызметкерлер жұмысқа тартылды, жұмысшыларға барлық жағдай жасалды (жатақхана, асхана, монша жұмыс істейді) және бірінші жылы 5 түрлі фракцияда бір желімен 450-500 мың тонна қиыршық тас өндіреді, келесі жылы 2-ші желі іске қосылады деп жоспарланып отыр.
«Теміржол жөндеу» АҚ Біршоғыр шағылтас зауыты өнім көлемін ұлғайту мақсатында 2012 жылы қосымша зауыт құрылысын бастады.
«Аральский нефтеной терминал» ЖШС-і Шалқар қаласынан мұнай құю терминалының жоспарланған 3 кезеңінің 1 кезеңін бітіріп, мұнай құю қуаттылығы 4200 бнс, 1300 барель мұнай сақтау кешенін аяқтап, қазіргі таңда кешенде 30 адам еңбек етуде. 2012 жылдың 10 айының қорытындысы бойынша «Аральский нефтеной терминал» ЖШС-і ауданға 1 515,1 млн.теңге инвестиция тартқан. Алдағы 2014-2015 жылдарға Шалқар қаласынан қуаты 1000 тонналық мұнай өңдеу зауыты құрылысын салуды жоспарлап отыр. Аталған жобаны 2013 жылы республикалық немесе өңірлік индустрияландыру картасына енгізу бойынша жұмыстар жүріп жатыр.
Шалқар ауданының экономика, бюджеттік жоспарлау және кәсіпкерлік бөлімі тұтыну рыногындағы бағаны тұрақтандыру мақсатында әр апта сайын қала, селолық округ орталықтарынан азық-түліктің бағалары туралы ақпаратты алып, бағалар туралы мәлімет қадағаланып, ол бойынша нақты іс-шаралар қабылданады. Шалқар ауданының заттай және экономикалық қолжетімділігін қамтамасыз ету мақсатында, әлеуметтік маңызды азық-түлік тауарларының бөлшек сауда бағасына тұрақты мониторинг жүргізіліп, бағалардың табалдырықтық мәнінен (пороговый) арттыруға жол берілмеуде. Атап айтсақ, жыл басынан азық-түлік, ет, мал өнімдерін халыққа арзан бағамен сату мақсатында көптеген жәрмеңкелер өткізілсе, кәсіпкерлер А.Ноғаев - “Сұңқар” көтерме сауда дүкені, Қ.Баймашов - “Ақниет” көтерме сауда дүкені, Д.Кемеров - “Нұр-Ай” азық-түлік сауда үйі, ЖК.Дарменқұлов, Ж.Мұқанов З.Сұнақбаева оңтүстік өңірлермен келісім шартқа отырып апта сайын “Камаз” автокөліктерімен тұрақты түрде картоп, көкөніс, жеміс-жидектер әкеліп, қала тұрғындарына арзандатылған бағамен сатуда. Қаламызда тұрмыста тұтынатын заттарды сататын «Ляззат», «Елдос», «Гиас», «Сұңқар» ірі сауда үйлері жұмыс жасауда. Онда тұрмыстық заттардың барлық түрі сатылып, халықтың сұранысын қанағаттандыруда. 2012 жылдың 20 тамызында облыс әкімдігі ұн мен нан бағасын тұрақтандыруды қамтамасыз етуге байланысты Меморандум қабылдап, онда 1 сұрыпты ұн мен нан өнімдерінің шекті бағаларын белгіледі. Экономика бюджеттік жоспарлау және кәсіпкерлік бөлімі Меморандум міндеттемелерін орындау мақсатында ауданның 6 кәсіпкерімен ұн, нан өнімдерінің шектік деңгейден асып кетпеуін, көтерме-бөлшекте, сауда желілерінде, сонымен қатар наубайханалардан шығарылатын нанның бағасын тұрақтандыру мақсатында өзара келісімге келіп, 2012 жылдың тамыз айынан 2013 жылдың тамыз айына дейін Ақтөбе қаласынан 1 сұрыпты ұнды 44 теңгеден сатып алып, наубайханаларда нан бағасы 45 теңгеден сатылатын болды. Қалада “ЖБИ-30” ЖШС-і ғимараты жанында бау-бақша өнімдерін, картоп сақтайтын 1000 тонналық қойма жұмыс жасайды. Жеке кәсіпкер З.Сұнақбаева оңтүстік өңірден арзан бағада картоп, көкөністер әкеліп, қысқа мезгіліне сақтап, сол арқылы төмен бағамен сатуды жоспарлап отыр.
2012 жыл 25 мамырда ҚР Президентінің қатысуымен өткен жиналыс хаттамасының 10.1, яғни, «шағын және орта кәсіпкерлік үлесін ұлғайту үшін қосымша резервтерін анықтап, оларды іске қосу» тармағын орындау мақсатында ауданда бірқатар жұмыстар жүргізілуде. Атап айтсақ, Шалқар қаласынан 2013 жылы 19 кәсіпкерлік нысан ашылуы жоспарланып отыр. Олар: О.Оразымбетованың Әйтеке би көшесінен сауда орталығы, А.Сартабанованың «жұмысшылар қалашығынан» қоғамдық моншасы, А.Мұрсалдың Үргенішбаев көшесінен қоғамдық моншасы, Д.Кемеровтың вокзал маңынан «Нұр-Ай» супермаркеті, Ж.Оразалының Байсалбаев, М.Шыманұлы көшелерінен мейрамханалары, Г.Тулеуованың Сейітов көшесінен «Балбөбек» балаларға арналған ойын-сауық кешенінің құрылысы, А.Көпесовтің Жангелдин көшесінен кондитер цехы;
Кішіқұм селолық округі орталығы Шіліктіден жеке кәсіпкер А.Шуйтановтың жылыжай құрылысы, А.Изтлеуованың қоғамдық моншасы; Айшуақ селолық округі кәсіпкерлері С.Адманованың дәмхана салуы, Қ.Бисеналина, Б.Бортаева, К.Кудасбаеваның азық-түлік, киім-кешек дүкендерін салуы; Шетырғыз селолық округінен 3 жаңа шаруа қожалығының ашылуы, дөңгелек жөндеу шеберханасы, шаштараз ашылуы; Қауылжыр селолық округінен Қ. Мұқашованың наубайхана, С.Садықовтың жылыжай кешенін ашуы; Мөңке би селолық округінен кәсіпкер Р.Есіркегенованың сауда дүкеніне қосып монша құрылысын салуы, А.Аетовтың жаңа шаруа қожалығын ашуы, Ж.Князбаева жер алып, тойхана құрылысын бастап кетті; Тоғыз селолық округінің тұрғындары О.Қазым мен Қ.Алдоңғаров 2013 жылы шаруа қожалықтарын ашуды жоспарлауда; Жаңақоныс селолық округінің «Тұрар», «Жексен» шаруа қожалықтары үлкен көлемде несие алып, асыл тұқымды сиыр және техника алуға дайындық үстінде. Дәуітов Өтесін және Есқалина Шекер монша, тойхана салу үшін селолық округ әкіміне жер сұрап жазған өтініші толық қанағаттандырылып, монша келесі жылы іске қосылады. Ақтоғай селолық округінің тұрғыны Ж.Маханбетова азық-түлік дүкенін ашуға ұсыныс жасап, құжаттары дайындалуда.
Жалпы аудан бойынша шағын және орта кәсіпкерлік үлесін ұлғайту көздері жеткілікті, олар:
- аудан территориясымен Еуропа-Азия бағыты бойынша теміржол транспортының өтуі;
- ауданның «Бұқара-Урал» жоғары қысымды магистральді газ құбыры трассасы бойында орналасуы;
- құрылыс материалдарын дамытуға шикізат қорының болуы;
- пайдаланылмай жатқан жайылымдық жерлердің бары;
- отгонды және табынды мал шаруашылықтарын дамытып, арзан өнім шығару мүмкіндіктері;
- жұмыс күшінің жеткіліктілігі;
- жағымды инвестициялық климат, инвестициялық белсенділіктің жоғары деңгейі, негізгі капиталға салынатын инвестициялардың өсуі;
Жыл басынан бастап шағын және орта кәсіпкерлік субьектілерінің көмегімен аз қамтылған отбасыларға, жағдайы төмен азаматтарға 3,0 млн. теңгеге жуық қайырымдылық көмек көрсетілді. Аудан кәсіпкерлері тарапынан әлеуметтік міндеттемелері мен қаржылай көмек көлемі жыл сайын артуда.
2012 жылдың 11 желтоқсанында жыл сайын дәстүрлі аталып өтетін аудан кәсіпкерлерінің VII Форумы өтті. Аталған шараның жыл сайын дәрежесі өсіп, ауданымыздың үлкен шараларының біріне айналды. Форум барысында қаланың орталық көшелерінен «Муза» және «Шұғыла» сауда үйлері салтанатты түрде ашылды. Мәдениет үйінде өткен салтанатты кеште ауданда салалар бойынша 2012 жылдың «Үздік кәсіпкерлері» анықталып, 17 кәсіпкер аудан әкімінің алғыс хатымен марапатталды.